Το επαναληπτικό “δωδεκάρι”, όπως παγιώθηκε σχεδιαστικά στη δεκαετία του 1950-1960 είναι μια απλή μηχανή.
Μοντέλα όπως το Mossberg 500/590, αλλά και το αντίπαλο δέος Remington 870 απαρτίζονται από λίγα μέρη και βάλλουν οποιοδήποτε φυσίγγιο χωρά στη θαλάμη τους.
Μοντέλα όπως το Mossberg 500/590, αλλά και το αντίπαλο δέος Remington 870 απαρτίζονται από λίγα μέρη και βάλλουν οποιοδήποτε φυσίγγιο χωρά στη θαλάμη τους.
Η τεχνολογία των πυροβόλων όπλων για άμυνα έχει φτάσει σε εξαιρετικά επίπεδα και νέες εξελίξεις κάνουν την εμφάνιση τους κάθε χρόνο.
Παρόλο που οι καινοτομίες εμφανίζονται με ταχύ ρυθμό, για κάποιο λόγο το “αρχαϊκό”, επαναληπτικό λειόκανο επανέρχεται διαρκώς στο προσκήνιο.
Μεγάλο μέρος αυτής της προσπάθειας ανήκει στην αμερικανική Mossberg που διαρκώς βελτιώνει και εκσυγχρονίζει το εμβληματικό 590.
Το κλασικό υπόδειγμα
Το επαναληπτικό “δωδεκάρι”, όπως παγιώθηκε σχεδιαστικά στη δεκαετία του 1950-1960 είναι μια απλή μηχανή.
Μοντέλα όπως το Mossberg 500/590, αλλά και το αντίπαλο δέος Remington 870 απαρτίζονται από λίγα μέρη και βάλλουν οποιοδήποτε φυσίγγιο χωρά στη θαλάμη τους.
Ο χειρισμός είναι εξίσου εύκολος: σπρώχνοντας τον ξυστό (που είναι και μοχλός όπλισης) προς τα πίσω, η θαλάμη αποκαλύπτεται.
Μια θυρίδα στο δεξί πλευρό επιτρέπει την πρόσβαση για άμεση γέμιση αλλά και για την απόρριξη του κάλυκα.
Περισσότερα φυσίγγια φέρονται στην κυλινδρική αποθήκη που βρίσκουμε κάτω από την κάνη.
Το κοντάκι είναι από ξύλο ή πλαστικό (ανάλογα τη χρονική περίοδο που κατασκευάστηκε το όπλο και την τιμή) και έχει το παραδοσιακό σχήμα των κυνηγετικών όπλων.
Πάνω από 12 εκατομμύρια αντίγραφα του Μ500 έχουν βρεθεί στα χέρια πολιτών, αστυνομικών και στρατιωτών και χρησιμοποιούνται με μεγάλη αποτελεσματικότητα.
Η αξιοπιστία τους είναι παροιμιώδης και φαίνεται να διαρκούν για πάντα με βασική μόλις συντήρηση.
Νέες ανάγκες, νέα ήθη
Μια γενιά αστυνομικών αλλά και πολιτών που ανδρώθηκαν στην εποχή του Σύγχρονου Τυφεκίου βλέπουν με δυσπιστία το παλιομοδίτικο “χράπα-χρούπα”.
Πολλοί από αυτούς, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ έχουν εκπαιδευτεί από το στρατό στις αραβίδες Colt Μ4, χωρίς πρότερη επαφή με κάποιο κυνηγετικό όπλο.
Είναι φυσικό να μην αισθάνονται οικειότητα με την εργονομία και το χειρισμό του Μ590.
Τόσο ώστε το 2024 μια κρατική υπηρεσία στις ΗΠΑ ζήτησε από την εταιρεία να τροποποιήσει το λειόκανο για να ομοιάζει ο χειρισμός με των Colt M4.
Το έναυσμα αυτό οδήγησε σε μια σειρά από αλλαγές και μέσα στο επόμενο έτος η Mossberg τις έφερε στην αγορά για το κοινό.
Κωδικοποιήθηκαν ως 590 R(otary Safety) M(agazine Fed).
Καθένας από τους όρους έχει τη σημασία του και αξίζει να το αναλύσουμε.
Για να κάνουν το Μ590 οικειότερο, μετέφεραν το μοχλό “ασφάλειας” από τη ράχη του κορμού στα πλευρά.
Έτσι είναι προσβάσιμη από τον αντίχειρα με παρόμοιο τρόπο όπως στο Μ4.
Χρησιμοποιούν αμφιδέξιο κουμπί δύο θέσεων (“Ασφάλεια” και “Πυρ”), ώστε να το χειρίζονται και αριστερόχειρες.
Όσον αφορά το “Magazine Fed” είναι αναφορά στη χρήση ενός κυτιόσχημου γεμιστήρα.
Ο γεμιστήρας που έφτιαξε η Mossberg διαφέρει από τους περισσότερους.
Τοποθετεί τα φυσίγγια cal.12 σε διπλή στήλη. Έτσι καταφέρνει να χωρούν 10 εκεί που θα χωρούσαν μόλις 5.
Τα πλεονεκτήματα πέρα του μειωμένου όγκου περιλαμβάνουν και την αυξημένη ισχύ πυρός.
Εναλλακτικά υπάρχουν γεμιστήρες που χωρούν 5, 15 και 20 φυσίγγια.
Ο περιορισμός είναι πως λειτουργούν μόνο με φυσίγγγια μήκους 70mm.
Αλλαγή εργονομίας
Η Mossberg επανασχεδίασε τον κορμό του Μ590, ώστε να δέχεται χειρολαβή και κοντάκι MAGPUL τύπου AR15.
Καθώς είναι πτυσόμενο, επιτρέπει τη ρύθμιση του μήκους σε πέντε εναλλακτικές θέσεις.
Η αλλαγή φέρνει τον άξονα του κοντακίο στην ίδια ευθεία με την κάνη και αυτό βοηθά στον έλεγχο της ανάκρουσης,
Όμως επιβάλλει τη χρήση υπερυψωμένων σκόπευτρων (όπως τα αναδιπλούμενα MBUS3) ή οπτικού red dot.
Μια βάση Picatinny στη ράχη του κορμού δίνει την απαιτούμενη διασύνδεση.
Η αναβάθμιση περιλαμβάνει νέο ξυστό (“πάπια”) μικρότερου όγκου και ψύκτρα γύρω από την κάνη.
Δύο αναμονές M LOK στο κλειδί της κάνης επιτρέπουν την ανάρτηση φακών για χρήση στο σκοτάδι.
Εξειδικευμένες κάνες
Τα συγκεκριμένα λειόκανα προορίζονται για ασφάλεια.
Έρχονται με βραχύτερες κάνες μήκους 47,5 ή και 29 εκατοστών που εξασφαλίζουν ευκινησία σε κλειστούς χώρους και εύκολη μεταφορά εντός οχημάτων.
Ανάλογα με την κάνη, το βάρος κυμαίνεται από 3,4-3,6 κιλά.
Είναι αξιοσημείωτο πως κάποιες κάνες φέρουν στο ακροστόμιο μια συσκευή εκτροπής αερίων (Stand-Off) που σχεδιάστηκε για βαλιστική διάρρηξη θυρών.
Οι παράλληλες θυρίδες της επιτρέπουν την εκτόνωση αερίων όταν το στόμιο εφάπτεται στο στόχο.
Για πολλα χρόνια οι κάνες στα “αμυντικά” λειόκανα δε διέθεταν τσοκ, καθώς θεωρούνταν πλεονέκτημα η ταχεία και ευρεία διασπορά των βολίδων.
Αν και αυτή η επιλογή υπάρχει ακόμη, έχει ενδιαφέρον οτι η Mossberg εξοπλίζει ακόμη και την κάνη των 29cm με βιδωτά Accuchoke.
Πλεονέκτημα ή μάρκετινγκ;
Μάλλον και τα δύο.
Η εξέλιξη της σειράς M590RM είναι παράλληλη με εκείνη των κοινότερων μοντέλων και όπως είπαμε αρχικά έγινε για να καλύψει συγκεκριμένη κρατική υπηρεσία.
Αυτό δε σημαίνει πως όλα τα επαναληπτικά λειόκανα με κλασικό κοντάκι και κυλινδρική αποθήκη είναι ξαφνικά “άχρηστα”.
Ή αντιστόφως ότι οι βελτιώσεις είναι επουσιώδεις.
Θα κρατήσουμε δύο σημεία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον:
- Οι γεμιστήρες στα λειόκανα είναι βιώσιμη εναλλακτική -εφόσον αποδειχτούν αξιόπιστοι.
- Δεύτερον, η τακτική ευελιξία του λειόκανου cal. 12 το κρατά ακόμη επίκαιρο.
Αυτή οφείλεται στην “παλέτα” διαφορετικών γομώσεων που βάλλει (μονές βολίδες, ψήφους, γομώσεις βαλλιστικής διάρρηξης), κλπ.)
Μικρές βελτιώσεις όπως η εύκολη ενσωμάτωση φακών και ο έλεγχος της διασποράς με βιδωτά τσοκ αυξάνουν την αποτελεσματικότητα του.
www.bankingnews.gr
Παρόλο που οι καινοτομίες εμφανίζονται με ταχύ ρυθμό, για κάποιο λόγο το “αρχαϊκό”, επαναληπτικό λειόκανο επανέρχεται διαρκώς στο προσκήνιο.
Μεγάλο μέρος αυτής της προσπάθειας ανήκει στην αμερικανική Mossberg που διαρκώς βελτιώνει και εκσυγχρονίζει το εμβληματικό 590.
Το κλασικό υπόδειγμα
Το επαναληπτικό “δωδεκάρι”, όπως παγιώθηκε σχεδιαστικά στη δεκαετία του 1950-1960 είναι μια απλή μηχανή.
Μοντέλα όπως το Mossberg 500/590, αλλά και το αντίπαλο δέος Remington 870 απαρτίζονται από λίγα μέρη και βάλλουν οποιοδήποτε φυσίγγιο χωρά στη θαλάμη τους.
Ο χειρισμός είναι εξίσου εύκολος: σπρώχνοντας τον ξυστό (που είναι και μοχλός όπλισης) προς τα πίσω, η θαλάμη αποκαλύπτεται.
Μια θυρίδα στο δεξί πλευρό επιτρέπει την πρόσβαση για άμεση γέμιση αλλά και για την απόρριξη του κάλυκα.
Περισσότερα φυσίγγια φέρονται στην κυλινδρική αποθήκη που βρίσκουμε κάτω από την κάνη.
Το κοντάκι είναι από ξύλο ή πλαστικό (ανάλογα τη χρονική περίοδο που κατασκευάστηκε το όπλο και την τιμή) και έχει το παραδοσιακό σχήμα των κυνηγετικών όπλων.
Πάνω από 12 εκατομμύρια αντίγραφα του Μ500 έχουν βρεθεί στα χέρια πολιτών, αστυνομικών και στρατιωτών και χρησιμοποιούνται με μεγάλη αποτελεσματικότητα.
Η αξιοπιστία τους είναι παροιμιώδης και φαίνεται να διαρκούν για πάντα με βασική μόλις συντήρηση.
Νέες ανάγκες, νέα ήθη
Μια γενιά αστυνομικών αλλά και πολιτών που ανδρώθηκαν στην εποχή του Σύγχρονου Τυφεκίου βλέπουν με δυσπιστία το παλιομοδίτικο “χράπα-χρούπα”.
Πολλοί από αυτούς, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ έχουν εκπαιδευτεί από το στρατό στις αραβίδες Colt Μ4, χωρίς πρότερη επαφή με κάποιο κυνηγετικό όπλο.
Είναι φυσικό να μην αισθάνονται οικειότητα με την εργονομία και το χειρισμό του Μ590.
Τόσο ώστε το 2024 μια κρατική υπηρεσία στις ΗΠΑ ζήτησε από την εταιρεία να τροποποιήσει το λειόκανο για να ομοιάζει ο χειρισμός με των Colt M4.
Το έναυσμα αυτό οδήγησε σε μια σειρά από αλλαγές και μέσα στο επόμενο έτος η Mossberg τις έφερε στην αγορά για το κοινό.
Κωδικοποιήθηκαν ως 590 R(otary Safety) M(agazine Fed).
Καθένας από τους όρους έχει τη σημασία του και αξίζει να το αναλύσουμε.
Για να κάνουν το Μ590 οικειότερο, μετέφεραν το μοχλό “ασφάλειας” από τη ράχη του κορμού στα πλευρά.
Έτσι είναι προσβάσιμη από τον αντίχειρα με παρόμοιο τρόπο όπως στο Μ4.
Χρησιμοποιούν αμφιδέξιο κουμπί δύο θέσεων (“Ασφάλεια” και “Πυρ”), ώστε να το χειρίζονται και αριστερόχειρες.
Όσον αφορά το “Magazine Fed” είναι αναφορά στη χρήση ενός κυτιόσχημου γεμιστήρα.
Ο γεμιστήρας που έφτιαξε η Mossberg διαφέρει από τους περισσότερους.
Τοποθετεί τα φυσίγγια cal.12 σε διπλή στήλη. Έτσι καταφέρνει να χωρούν 10 εκεί που θα χωρούσαν μόλις 5.
Τα πλεονεκτήματα πέρα του μειωμένου όγκου περιλαμβάνουν και την αυξημένη ισχύ πυρός.
Εναλλακτικά υπάρχουν γεμιστήρες που χωρούν 5, 15 και 20 φυσίγγια.
Ο περιορισμός είναι πως λειτουργούν μόνο με φυσίγγγια μήκους 70mm.
Αλλαγή εργονομίας
Η Mossberg επανασχεδίασε τον κορμό του Μ590, ώστε να δέχεται χειρολαβή και κοντάκι MAGPUL τύπου AR15.
Καθώς είναι πτυσόμενο, επιτρέπει τη ρύθμιση του μήκους σε πέντε εναλλακτικές θέσεις.
Η αλλαγή φέρνει τον άξονα του κοντακίο στην ίδια ευθεία με την κάνη και αυτό βοηθά στον έλεγχο της ανάκρουσης,
Όμως επιβάλλει τη χρήση υπερυψωμένων σκόπευτρων (όπως τα αναδιπλούμενα MBUS3) ή οπτικού red dot.
Μια βάση Picatinny στη ράχη του κορμού δίνει την απαιτούμενη διασύνδεση.
Η αναβάθμιση περιλαμβάνει νέο ξυστό (“πάπια”) μικρότερου όγκου και ψύκτρα γύρω από την κάνη.
Δύο αναμονές M LOK στο κλειδί της κάνης επιτρέπουν την ανάρτηση φακών για χρήση στο σκοτάδι.
Εξειδικευμένες κάνες
Τα συγκεκριμένα λειόκανα προορίζονται για ασφάλεια.
Έρχονται με βραχύτερες κάνες μήκους 47,5 ή και 29 εκατοστών που εξασφαλίζουν ευκινησία σε κλειστούς χώρους και εύκολη μεταφορά εντός οχημάτων.
Ανάλογα με την κάνη, το βάρος κυμαίνεται από 3,4-3,6 κιλά.
Είναι αξιοσημείωτο πως κάποιες κάνες φέρουν στο ακροστόμιο μια συσκευή εκτροπής αερίων (Stand-Off) που σχεδιάστηκε για βαλιστική διάρρηξη θυρών.
Οι παράλληλες θυρίδες της επιτρέπουν την εκτόνωση αερίων όταν το στόμιο εφάπτεται στο στόχο.
Για πολλα χρόνια οι κάνες στα “αμυντικά” λειόκανα δε διέθεταν τσοκ, καθώς θεωρούνταν πλεονέκτημα η ταχεία και ευρεία διασπορά των βολίδων.
Αν και αυτή η επιλογή υπάρχει ακόμη, έχει ενδιαφέρον οτι η Mossberg εξοπλίζει ακόμη και την κάνη των 29cm με βιδωτά Accuchoke.
Πλεονέκτημα ή μάρκετινγκ;
Μάλλον και τα δύο.
Η εξέλιξη της σειράς M590RM είναι παράλληλη με εκείνη των κοινότερων μοντέλων και όπως είπαμε αρχικά έγινε για να καλύψει συγκεκριμένη κρατική υπηρεσία.
Αυτό δε σημαίνει πως όλα τα επαναληπτικά λειόκανα με κλασικό κοντάκι και κυλινδρική αποθήκη είναι ξαφνικά “άχρηστα”.
Ή αντιστόφως ότι οι βελτιώσεις είναι επουσιώδεις.
Θα κρατήσουμε δύο σημεία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον:
- Οι γεμιστήρες στα λειόκανα είναι βιώσιμη εναλλακτική -εφόσον αποδειχτούν αξιόπιστοι.
- Δεύτερον, η τακτική ευελιξία του λειόκανου cal. 12 το κρατά ακόμη επίκαιρο.
Αυτή οφείλεται στην “παλέτα” διαφορετικών γομώσεων που βάλλει (μονές βολίδες, ψήφους, γομώσεις βαλλιστικής διάρρηξης), κλπ.)
Μικρές βελτιώσεις όπως η εύκολη ενσωμάτωση φακών και ο έλεγχος της διασποράς με βιδωτά τσοκ αυξάνουν την αποτελεσματικότητα του.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών